دومین ویژگی از ویژگی های امامان معصوم(ع) این بود که آنها
مایه های ثبات و پایداری جهان هستند که بخشی از آن در شمارۀ قبل به چاپ رسید. اینک
ادامۀ مقاله:
معرفت امام زمان(عج)
از دیدگاه شیخ
صدوق(ره)(2)
دومین ویژگی از ویژگی های امامان معصوم(ع) این بود که آنها
مایه های ثبات و پایداری جهان هستند که بخشی از آن در شمارۀ قبل به چاپ رسید. اینک
ادامۀ مقاله:
2- مایه های ثبات و پایداری
دو دلیل از دلایلی که برای روشن شدن روایات لازم بود در شمارۀ
قبل بیان نمودیم. در این شماره دو دلیل دیگر را بیان می کنیم:
3- خدای تعالی همچنان که ستارگان را قطب و محور منظومه و
کهکشانهای عالم قرار داده و با وجود آنها حیات و بقای سیاره ها و دیگر اجرام آسمانی
که در منظومه ها و کهکشانهای بی شمار هستی قرار دارند، استمرار و دام می یابد، اهل
بیت عصمت و طهارت(ع) و به تعبیر بهتر حجت های الهی را قطب و محور کل هستی قرار داده
و همۀ نعمت ها، برکت ها و فیض های مادی و معنوی خود را به واسطۀ وجود آنها که خلیفه
های خدا بر روی زمین هستند، نصیب بندگانش می فرماید.
این موضوع از بسیاری از روایات، ادعیه و زیارت های نقل شده از
معصومین(ع) استفاده می شود. که در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم.
امام صادق(ع) به واسطۀ پدر بزرگوارش از جد گرامی خود، امام
سجاد(ع) در این زمینه چنین روایت می کند:
ما کسانی هستیم که خداوند به وسیلۀ ما آسمان را از اینکه جز به
اذن او، بر زمین فرو افتد، نگه می دارد و به وسیلۀ ما زمین را از اینکه ساکنان
پریشان سازد، حفظ می کند، و به وسیلۀ ما باران را فرومی فرستد، رحمتش را جاری می
سازد، و برکات زمین را خارج می کند.(1)
در روایت دیگری که از امام حسن عسکری(ع) نقل شده است در این
زمینه چنین می خوانیم:
خدای تبارک و تعالی از زمان آدم تا کنون زمین را از حجت خودش
بر آفریدگان خالی نگذاشته است و تا روز قیامت هم خالی نخواهد گذاشت، به واسطۀ اوست
که بلا را از اهل زمین دفع می کند و به خاطر اوست که باران را فرو می فرستد و برکات
زمین را بیرون می آورد.(2)
در بخشی از زیارت «جامعۀ کبیره» در این باره چنین آمده است:
خداوند به وسیلۀ شما گشوده، به وسیلۀ
شما پایان می دهد. به وسیلۀ شما باران را نازل می کند و آسمان را از اینکه جز به
اذن او، بر زمین فرو افتد نگه می دارد و به وسیلۀ شما اندوه را می برد و سختی ها را
برطرف می سازد.(3)
در قسمتی از دعای«عدلیه»
موضوع ارتباط هستی و بقای حجت حق، حضرت مهدی(ع) با بقا و هستی جهانیان، چنین بیان
شده است:
به بقای او دنیا باقی است و به برکت
او مردم روزی داده می شوند و به وجود او آسمان و زمین پابرجاست.(4)
4-همۀ آفریدگان برای استمرار حیات و
بقایشان نیازمند فیض خداوندی هستند، به گونه ای که اگر یک لحظه این فیض قطع شود،
هستی آنها به پایان می رسد. از آنجا که همۀ فیض های خداوندی به واسطۀ حجت های الهی
به مردم می رسد و همۀ بلاها و سختی ها به واسطۀ وجود آنها برطرف می گردد، این موضوع
که بدون وجود حجت های الهی حیات و بقای ساکنان کرۀ زمین به خطر می افتد، کاملا قابل
تصور است.
افزون بر روایات یاد شده دسته ای دیگر
از روایات نیز وجود دارند که در آنها با تعبیری دیگر بر پیوستگی بقا و حیات ساکنان
کرۀ زمین با بقا و حیات اهل بیت عصمت و طهارت(ع) تأکید شده است. که در اینجا به
برخی از آنها اشاره می کنیم.
در یکی از این روایات، امام باقر(ع)
از پیامبر خدا(ص) نقل می کند که آن حضرت خطاب به امیرمؤمنان علی(ع) فرمود:
من و یازده تن از فرزندانم و تو ای
علی! لنگر های زمین هستیم، خداوند به وسیلل ما زمین را استوار کرده که ساکنانش را
در دل خود فرونبرد. هنگامی که دوازده فرزندم از روی زمین بروند، زمین ساکنانش را در
دل خود فرو می برد و به آنها مهلت داده نمی شود.(5)
این روایت با اندکی تغییر در صدر آن
در منابع فراوانی از رسول گرامی اسلام(ص) روایت شده است.
آن حضرت در روایت دیگری می فرماید:
تا پایان[امامت] دوازده تن از قریش،
این دین پابرجاست. هنگامی که آنها رخت بربندند، زمین ساکنانش را در کام خود فرومی
برد.(6)
در روایتی که از امام صادق(ع) نقل شده
است، آن حضرت در پاسخ این پرسش که:«آیا زمین بدن امام
باقی می ماند؟» می فرماید:
اگر زمین خالی از امام بماند فرو می
ریزد.(7)
روایات بسیاری با این مضمون نقل شده
اند، که به همین تعداد بسنده می کنیم.
3- وسیله های نجات و رستگاری امت
شیخ صدوق(ره) این ویژگی را این گونه
بیان می کند:
واجب است معتقد باشد...مثل آنها در
این امت مانند«کشتی نوح» و «باب حطه» است.(8)
در زمینۀ این ویژگی امامان(ع) نیز
روایات فراوانی رسیده است که در اینجا برخی از آنها را بررسی می کنیم.
ابوذر غفاری نقل می کند از پیامبر(ص)
شنیدم که می فرمود:
همانا من دو چیز گرانبها را در میان
شما به یادگار گذاشتم:
کتاب خدا و عترتم(خاندانم) و این دو
از یکدیگر جدا نمی شوند تا در کار حوض(کوثر) بر من وارد شوند، آگاه باشید که مثل
آنها در میان شما مانند کشتی نوح است که هر کس بر آن سوار شود نجات می یابد و هر کس
از آن دوری کند غرق می شود.(9)
ابن عباس نیز نقل می کند که رسول خدا(ص) خطاب به امیرمؤمنان(ع)
فرمود:
...مثل امامان از نسل تو [بعد از من] مثل کشتی نوح است که هر
کس بر آن سوار شود نجات می یابد و هر کس از آن کناره گیرد، غرق می شود.(10)
روایات دیگری نیز به همین مضمون از امامان معصوم(ع) نقل شده
است که از ذکر آنها خودداری و بعه همین مقدار بسنده می کنیم.(11)
با توجه به روایات یاد شده می توان گفت: چون حجت های الهی تنها
معیارهای شناخت حق از باطل و معروف از منکرند، نجات و رستگاری نیز تنها در گرو
پیروی و اطاعت از آنهاست و هر کس راهی جز راه آنها بپیماید و سر در گرو اطاعت کسی
جز آنان بگذارد، جز گمراهی بهره ای نخواهد داشت.
قسمتی از زیارت جامعۀ کبیره که از امام هادی(ع) نقل شده است،
این موضوع را به خوبی روشن می سازد: هر که با شما دشمنی ورزید، نابود شد؛ هر که شما
را تکذیب کرد، نومید گشت؛ هر که از شما دوری گزید، گمراه شد؛ هر کس به شما تمسک
جست، پیروز شد؛ هر که به شما پناه آورد، ایمنی یافت؛ هر که شما را تصدیق کرد، به
سلامت رسید؛ هر که با شما همراه شد، هدایت یافت؛ هر کس شما را پیروی کند، بهشت
پناهگاه اوست و هر کس به مخالفت شما برخیزد، آتش جایگاه اوست.(12)
تاریخ اسلام نیز خود بهترین گواه بر این موضوع است که چگونه
کسانی که از هدایت های امامان(ع) سرپیچیدند و حاضر به اطاعت آنها و پذیرش ولایتشان
نشدند، به وادی گمراهی و سرگشتگی افتادند و سرانجام به ولایت طاغوت سرسپردند.
ادامه دارد
پی نوشت:
1- کمال الدین و تمام النعمة، ج1، باب21، ص207، ح22 /
2- همان، ج2، باب38، صص384-385، ح1
3- من لا یحضره الفقیه، ج2، ص374؛ بحارالانوار، ج99، صص131-132
4- مفاتیح الجنان
5- کتاب الغیبة طوسی، ص92 /// 6- بحارالانوار، ج36، ص267
7- کافی، ج1، ص179، ح10 /// 8- الهدایة، صص35-36
9- کمال الدین و تمام النعمة، ج1، ص239، ح59 /// 10- همان،
ص241،ح65
11- کتاب الغیبة، ص44، ح2
12- من لا یحضره الفقیه، ج2، ص372، مفاتیح الجنان
|
